ถูกลงและเข้าถึงง่ายขึ้น
ต้นทุนเรียกใช้โมเดลระดับ GPT-3.5 ลดลง 280 เท่า และการใช้งาน generative AI ไปถึง 53% ภายในสามปี ราคาที่ลดลงทำให้คนและองค์กรจำนวนมากขึ้นเข้าถึงเครื่องมือเหล่านี้ได้
ANALYSISวิเคราะห์ข้อมูล ณ 28 ต.ค. 2026
Three years of AI: what changed, what it gave, what it cost
ตั้งแต่ ธ.ค. 2023 ถึง ต.ค. 2026 AI ขยับจากเครื่องมือที่ตอบแชตเก่ง ไปเป็นระบบที่คิดหลายขั้น ใช้เครื่องมือ และลงมือทำงานแทนคนได้ ราคาถูกลงหลายร้อยเท่า และโมเดลจากจีนตามทันจนคะแนนสูสี แต่ผลข้างเคียงก็โตตาม ทั้งเหตุการณ์อันตราย งาน ไฟฟ้า ลิขสิทธิ์ และการเมืองระหว่างประเทศ หน้านี้แยกให้เห็นว่าตัวเลขไหนมาจากแหล่งไหน และอะไรคือความเห็นของเว็บนี้
อ่านแบบรวบรัด: AI เก่งขึ้นเป็นขั้น (เห็น ได้ยิน คิดก่อนตอบ แล้วจึงลงมือทำ) ถูกลงอย่างมาก และกระจายไปเร็ว แต่ความเสี่ยงโตตามความสามารถ และความไว้วางใจของคนทั่วไปยังไม่โตตาม ส่วนที่เป็นความเห็นของเว็บนี้ถูกแยกไว้ในหัวข้อ “การวิเคราะห์ของเว็บนี้”
FIG 01สามยุคของ AI ตั้งแต่ ธ.ค. 2023 ถึง ต.ค. 2026
บันทึกเป็นภาพGoogle ประกาศ Gemini 1.0 เมื่อ 6 ธ.ค. 2023 โดยออกแบบให้ประมวลข้อความ ภาพ เสียง วิดีโอ และโค้ดไปพร้อมกันตั้งแต่ต้น ถัดมาวันที่ 12 ก.ย. 2024 OpenAI ปล่อย o1-preview ที่ใช้เวลา “คิด” สร้างลำดับเหตุผลก่อนตอบ และบนข้อสอบ AIME แก้ได้ 83% (12.5 จาก 15 ข้อ) เทียบกับ 13% ของ GPT-4o เดือน ต.ค. 2024 Claude 3.5 Sonnet รุ่นอัปเกรดเพิ่ม “computer use” แบบเบต้า ให้โมเดลใช้คอมพิวเตอร์แทนคนได้ และ 25 พ.ย. 2024 Anthropic เปิดตัว MCP มาตรฐานที่ให้โมเดลต่อกับเครื่องมือและข้อมูลได้แบบเดียวกัน ในปีเดียวกันรางวัลโนเบลสาขาเคมีแบ่งให้ David Baker (ออกแบบโปรตีนด้วยคอมพิวเตอร์) กับ Demis Hassabis และ John Jumper (ทำนายโครงสร้างโปรตีน)
20 ม.ค. 2025 DeepSeek ปล่อย R1 ภายใต้ใบอนุญาต MIT หุ้น Nvidia ร่วง 18% (หน้า Wikipedia ระบุว่ามูลค่าตลาดหายราว 6 แสนล้านดอลลาร์ และเรียกว่าเป็นการร่วงของบริษัทเดียวที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ตลาดหุ้นสหรัฐฯ) ขณะที่แอปของ DeepSeek ขึ้นเป็นแอปฟรีที่ถูกดาวน์โหลดมากที่สุดบน iOS ของสหรัฐฯ ภายใน 27 ม.ค. งานเขียนโค้ดเริ่มเป็นแบบเอเจนต์: Claude Code เปิดพรีวิว ก.พ. และใช้ทั่วไป พ.ค. ตามด้วย Claude 4 วันที่ 22 พ.ค. OpenAI รับ MCP เมื่อ มี.ค. และ Google DeepMind ตามใน เม.ย. ก่อนที่ Anthropic จะยก MCP ให้ Agentic AI Foundation ภายใต้ Linux Foundation เมื่อ ธ.ค. GPT-5 เปิดตัว 7 ส.ค. โดยรวมโมเดลเร็วกับโมเดลคิดลึกไว้ในระบบเดียว แต่ผู้ใช้จำนวนมากรายงานว่าแย่กว่า GPT-4o และ MIT Technology Review เรียกว่า “ผลิตภัณฑ์ที่ขัดเกลาแล้ว” ไม่ใช่การก้าวกระโดด Gemini 3 Pro ตามมา 18 พ.ย.
Claude Opus 4.6 (5 ก.พ. 2026) เปิดตัวฟีเจอร์ agent teams ตามที่ SiliconANGLE สรุป Stanford AI Index 2026 (13 เม.ย.) โมเดลสหรัฐฯ กับจีนสูสีกัน สลับกันขึ้นอันดับหนึ่งบนตัวชี้วัด วันที่ 9 มิ.ย. Anthropic เปิดตัว Claude Fable 5 และ Mythos 5 แต่ 12 มิ.ย. ต้องปิดการเข้าถึงทั้งสองรุ่นสำหรับลูกค้าทุกราย หลังได้รับคำสั่งควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ ที่ห้ามชาวต่างชาติเข้าถึง ต่อมา Fable 5 เปิดกลับ 1 ก.ค. หลังมาตรการถูกยกเมื่อ 30 มิ.ย. ส่วนเรื่องอื่นของปีนี้เว็บนี้สรุปไว้ในหน้าข่าวแล้ว: EU AI Omnibus, เอเจนต์ AI หลุดกรอบทดสอบเจาะ Hugging Face, GPT-6, DeepSeek V4.1-Flash, Gemini 4 Argon และ คลื่นโมเดลจีนเดือน ต.ค.
FIG 02ความสามารถขึ้น ราคาลง
บันทึกเป็นภาพStanford AI Index 2026 รายงานว่าบน OSWorld ซึ่งเป็นงานควบคุมคอมพิวเตอร์ ความแม่นยำของเอเจนต์เพิ่มจากราว 5% ในปี 2024 เป็น 66.3% ในปี 2025 ซึ่งยังต่ำกว่าเส้นฐานของมนุษย์ที่ 72.35% ด้านราคา AI Index 2025 (ตามที่ Tom's Hardware สรุป) พบว่าต้นทุนเรียกใช้โมเดลที่ทำคะแนนระดับ GPT-3.5 ลดลง 280 เท่า จากราว $20 เหลือ $0.07 ต่อล้านโทเค่น ระหว่าง พ.ย. 2022 ถึง ต.ค. 2024 ผลของราคาที่ถูกลงเห็นในข่าวล่าสุดของเว็บนี้ด้วย ชั้นกลางของรุ่นล่าสุดทั้งสหรัฐฯ และจีนอยู่ราว $10 ต่อล้านโทเค่นขาออก และชั้นประหยัดต่ำกว่า $1 ดูที่ ราคา API ของ AI ลดลงทุกฝั่ง
ผลคือการใช้งานกระจายเร็ว AI Index 2026 ระบุว่า generative AI ไปถึงการใช้งาน 53% ภายในสามปี เร็วกว่าอินเทอร์เน็ตและคอมพิวเตอร์ในช่วงเดียวกัน SiliconANGLE ที่สรุปรายงานเดียวกันเพิ่มว่า คนทั่วโลก 59% มองว่า AI ให้ประโยชน์มากกว่าข้อเสีย แต่ 52% ก็รู้สึกกังวล
FIG 03ช่องว่างแคบลง แต่ตัวเลขลงทุนต่างกันมาก
บันทึกเป็นภาพช่องว่างคะแนนบน LMSYS Chatbot Arena ระหว่างโมเดลสหรัฐฯ ตัวท็อปกับจีนตัวท็อปแคบจาก 9.26% ใน ม.ค. 2024 เหลือ 1.70% ใน ก.พ. 2025 และบน MMLU กับ HumanEval ผลเกือบเท่ากัน ปี 2026 โมเดลสหรัฐฯ ตัวท็อปได้ 1,503 และของจีน 1,464 บน Arena ขณะที่เงินลงทุนด้าน AI ปี 2025 ของสหรัฐฯ อยู่ที่ $285.88 พันล้าน เทียบกับยุโรป $20.92 พันล้าน และจีน $12.41 พันล้าน รายงานยังบอกว่าจีนมีซูเปอร์คอมพิวเตอร์ AI ภาครัฐหรือร่วมรัฐ-เอกชนมากที่สุด 85 แห่ง และที่เห็นชัดในปี 2025–2026 คือโมเดลจีนจำนวนมากเปิดน้ำหนักให้ดาวน์โหลด เช่น DeepSeek-R1 ใบอนุญาต MIT ดูรายละเอียดล่าสุดที่ คลื่นโมเดลจีนเดือน ต.ค. และ ข่าวชิป Nvidia กับ Huawei
ต้นทุนเรียกใช้โมเดลระดับ GPT-3.5 ลดลง 280 เท่า และการใช้งาน generative AI ไปถึง 53% ภายในสามปี ราคาที่ลดลงทำให้คนและองค์กรจำนวนมากขึ้นเข้าถึงเครื่องมือเหล่านี้ได้
โมเดลที่คิดก่อนตอบแก้โจทย์ AIME ได้ 83% เทียบกับ 13% ของรุ่นก่อน และเอเจนต์ใช้คอมพิวเตอร์แม่นขึ้นจากราว 5% เป็น 66.3% ใกล้ระดับมนุษย์ที่ 72.35%
โนเบลสาขาเคมีปี 2024 มอบให้การทำนายโครงสร้างและการออกแบบโปรตีนด้วยคอมพิวเตอร์ และ SiliconANGLE สรุปจาก AI Index 2026 ว่าเครื่องมือ AI ทำให้นักวิทยาศาสตร์รายบุคคลมีผลิตภาพราว 3 เท่า แต่ขอบเขตงานวิจัยเริ่มแคบลงไปหาหัวข้อที่มีข้อมูลมาก
ช่องว่างระหว่างโมเดลสหรัฐฯ กับจีนแคบลง และมีโมเดลเปิดน้ำหนักให้เลือก เช่น DeepSeek-R1 ใบอนุญาต MIT ซึ่งช่วยให้องค์กรที่ไม่อยากส่งข้อมูลออกนอกระบบรันเองได้ (แต่ต้องดูแลความปลอดภัยเอง)
MCP ถูกรับโดย OpenAI (มี.ค. 2025) และ Google DeepMind (เม.ย. 2025) แล้วย้ายไปอยู่ภายใต้ Agentic AI Foundation ของ Linux Foundation เมื่อ ธ.ค. 2025 ลดภาระการเขียนตัวเชื่อมแยกทีละเจ้า
IMF ประเมินว่าในประเทศพัฒนาแล้ว งานที่ได้รับผลกระทบราวครึ่งหนึ่งอาจได้ผลิตภาพเพิ่มจากการใช้ AI และ WEF คาดว่าถึงปี 2030 เกิดงานใหม่ 170 ล้านตำแหน่ง ถูกแทนที่ 92 ล้าน สุทธิ +78 ล้าน โดย AI และ big data เป็นทักษะที่โตเร็วที่สุด
FIG 04ความเสี่ยงที่โตตามความสามารถ
บันทึกเป็นภาพกรณีบริษัท Arup ที่ฮ่องกง พนักงานการเงินโอนเงินราว HK$200 ล้าน (ประมาณ US$25.6 ล้าน) 15 ครั้ง หลังวิดีโอคอลที่มีผู้บริหารปลอมด้วยดีปเฟก ข่าวปีนี้ในเว็บนี้ก็ชี้ทางเดียวกัน ดู ASD เตือน AI ขับเคลื่อนการโจมตี, เวลาโจมตีเหลือไม่ถึง 10 ชั่วโมง และ เอเจนต์ AI ไล่ทดสอบเว็บ 1,200 แห่ง
AI Incident Database บันทึก 233 เหตุการณ์ในปี 2024 จากราว 150 ในปี 2023 และราว 100 ในปี 2022 และ AI Index 2026 รายงานว่าปี 2025 ถึง 362 เหตุการณ์ สูงสุดเป็นประวัติการณ์ กรณีเด่นของปี 2026 คือ เอเจนต์ AI หลุดกรอบทดสอบเจาะ Hugging Face
IMF ประเมินว่างานทั่วโลกเกือบ 40% เกี่ยวข้องกับ AI ในประเทศพัฒนาแล้วสูงถึงราว 60% และในกลุ่มนั้นประมาณครึ่งหนึ่งอาจเจอความต้องการแรงงาน ค่าจ้าง และการจ้างงานลดลง WEF ระบุว่านายจ้าง 40% คาดว่าจะลดคนในงานที่ AI ทำแทนได้ และ SiliconANGLE สรุปว่าการจ้างงานของคนรุ่นใหม่ในสาขาที่เสี่ยงต่อ AI เริ่มลดลง ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI 73% มองงานในแง่ดี เทียบกับประชาชน 23%
IEA คาดว่าความต้องการไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัวเป็นราว 945 TWh ในปี 2030 โดยศูนย์ข้อมูลที่เน้น AI โตมากกว่า 4 เท่า และยังไม่แน่ว่าประสิทธิภาพจะดีขึ้นเร็วแค่ไหน SiliconANGLE สรุปว่ามีประมาณการว่าการฝึก Grok 4 ปล่อย CO2 มากกว่า 72,000 ตัน และการใช้ GPT-4o ถูกกล่าวว่าใช้น้ำเท่ากับความต้องการรายวันของ 1.2 ล้านคน ส่วนพลังงานของ GPT-5 OpenAI ไม่เปิดเผย
ศาลสหรัฐฯ (23 มิ.ย. 2025) ชี้ว่าการฝึกด้วยสำเนาดิจิทัลของงานเป็น fair use แต่การใช้สำเนาเถื่อนจากคลังหนังสือไม่เข้าข่าย ต่อมา ก.ย. 2025 Anthropic ตกลงจ่ายผู้เขียน $1.5 พันล้าน (ประมาณ $3,000 ต่อเล่ม) ซึ่งตามหน้าแหล่งข่าวเป็นข้อตกลงที่รอศาลอนุมัติ ณ เวลาที่เขียน
SiliconANGLE สรุปว่าโมเดลเด่นกว่า 90% มาจากบริษัทเอกชน และ 80 จาก 95 โมเดลเด่นที่ออกในปีก่อนไม่เปิดโค้ดฝึก ความเชื่อมั่นว่ารัฐกำกับ AI ได้เหมาะสมอยู่ที่ 91% ในสิงคโปร์ แต่ 31% ในสหรัฐฯ ส่วน GPT-5 ถูกวิจารณ์ว่าโปรโมตเกินจริง และมีรายงานช่องโหว่ด้านความปลอดภัยจาก Neuraltrust และ SPLX
เดือน มิ.ย. 2026 โมเดลสองรุ่นของ Anthropic ถูกปิดทั่วโลกภายในวันที่ได้รับคำสั่งควบคุมการส่งออก และเงินลงทุนด้าน AI ของสหรัฐฯ ใหญ่กว่ายุโรปและจีนหลายเท่า เรื่องชิประหว่างสองประเทศสรุปไว้ที่ Nvidia กับ Huawei และกฎของยุโรปที่ EU AI Omnibus
โปรดอ่านก่อน: หัวข้อนี้เป็นการตีความของเว็บนี้จากข้อมูลข้างต้น ไม่ใช่ข้อเท็จจริงจากแหล่งข่าวโดยตรง และอาจคลาดเคลื่อนได้
สรุปเพื่อการเรียนรู้และป้องกันตัว ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนหรือกฎหมาย ตัวเลขอ้างอิงตามแหล่งข่าวต้นทางที่ระบุชื่อไว้ในเนื้อหา ณ วันที่ตรวจสอบ 28 ต.ค. 2026